Wat is uitleggen?
Wie schrijft, heeft vaak iets uit te leggen. Uitleggen is uitvouwen. Uitleggen is: iets driedimensionaals (iets ruimtelijks) tweedimensionaal (plat) weergeven. Wie 'uitvouwend' schrijft, wordt goed begrepen.
Wat is uitleggen?
De etymologie van een woord geeft vaak een aanknopingspunt voor een goed begrip ervan. Het Engelse explain komt van het Latijnse explanare, wat letterlijk* 'vlak maken' betekent. Het Nederlandse uitleggen betekent letterlijk 'uitgespreid neerleggen'.
Letterlijk uitleggen is bijvoorbeeld:
- wasgoed uitspreiden op de strijkplank
- speelkaarten naast elkaar op tafel leggen
- een plattegrond van een gebouw of stad uitvouwen
Uitleggen is plat neerleggen, ofwel iets driedimensionaals tweedimensionaal weergeven. Het zijn over het algmeen de driedimensionale dingen die uitleg nodig hebben: Hoe zit een kast van Ikea in elkaar? Hoe rijd je van Groningen naar Goes? Hoe is de kredietcrisis ontstaan?
Die uitleg is nodig omdat wij zelf ook driedimensionaal zijn. Wij bevinden ons op hetzelfde level als de andere driedimensionale dingen. Wij maken zelf deel uit van die driedimensionale wereld. Om de wereld om ons heen te begrijpen moeten we boven de materie staan, niet ertussen.
Wie is een goede uitlegger?
Wie de weg kent heeft geen kaart nodig. Wie in een bepaald deel van de driedimensionale wereld weet hoe hij van A naar B komt, hoe ver B van zee ligt en welk gebied bij een overstroming onder water komt te staan, heeft zelf voor dat deel geen tweedimensionale uitleg nodig. Maar hij kan wel de weg wijzen. Een goede uitlegger breekt zijn onderwerp niet in stukjes, zoals vaak wordt gedacht, maar vouwt het uit. Als het ware.
Hoe vouw je een kraanvogel?
Een vouwkundige vouwt van twee dimensies naar drie dimensies.
*Een letterlijke betekenis dient vaak als metafoor voor een minder letterlijke betekenis
(die overigens niet per se figuurlijk hoeft te zijn).
[metafoor de; v(m) ~foren beeldspraak die berust op vergelijking:
‘het schip vd woestijn’ is een ~ voor ‘kameel’; van metapherein (μεταϕέρω) overdragen:
meta over + pherein dragen]
